In Memoriam: Jan Donkers 1943 – 2026
In Memoriam door Auke Kok
We waren tegelijk verliefd op Patty Griffin. We vonden beiden ‘Impossible Dream’ uit 2004 Patty’s beste album en toen de beste Amerikaanse zangeres op aarde – vonden wij – een jaar later dat album kwam vertolken in Paradiso en zij enkele uren daarvoor recht tegenover De Kring samen met haar muzikanten vlak langs ons liep, bescheiden en lief zoals ze was, kregen wij tegelijk een siddering waarover we het jaren later nog zouden hebben.
‘Weet je nog, Jan, toen voor De Balie?’
‘Uiteraard, onvergetelijk moment.’
Hij zag en hoorde Patty Griffin veel vaker dan ik, hij wist er veel meer van, van álle Amerikaanse muziek natuurlijk, en hij schepte over zijn Patty-ervaringen op als een tienjarige.
‘Weet je wie laatst op deze stoel heeft gezeten?’ vroeg Jan een keer bij hem thuis op een toon alsof hij een herboren Elvis op bezoek had gehad.
‘Greg Trooper!’
Geen idee wie dat was. Ik luisteren naar Greg Trooper. De zoveelste tokkelaar onder een cowboyhoed in mijn oren. Een genie in die van Jan Donkers.
Ik mocht hem graag. Jan was een aardige kerel die kinderlijk enthousiast kon opscheppen – hij zat al in 1975 in de kleedkamer bij Springsteen! – en met een nauwelijks te bevatten ernst kon volhouden dat The Ramones dus echt de beste band aller tijden was. Een hoop kabaal in drie akkoorden in mijn oren, eerlijke en tijdloze oerpunk in de zijne.
Over Ajax en het Nederlandse elftal dezelfde ernst als waarmee hij voor NRC op 9 april 2026 de nieuwe John Irving afserveerde. Ik appte hem dat zijn hersens kennelijk weer op orde waren, gezien zijn onbarmhartig-kleurrijke stukje.
Er kwam geen antwoord. Dat hij ziek was – en gevallen was – wist ik, vandaar de grap; dat hij zó ziek was, wist ik niet. Het ging hard. Tien dagen later was Jan er ineens niet meer. De bruine radiostem die hele generaties de weg naar de betere Amerikaanse muziek had gewezen, zweeg. Zijn antwoord zal niet komen, de app kan dicht, de stilte blijft.
Een echo van drie volwassen mannen die met de armen over elkaars schouders door de huiskamer van vriend Klaas Treurniet hossen omdat Robin van Persie met een magistrale zweefduik-kopbal heeft gescoord (Nederland-Spanje, WK 2014).
Hoi-hoi-hoi.
Beetje kinderachtig, als je erover nadenkt. Maar wel leuk.
Toen ik hem voor het eerst zag was ik de hakkelende stagiair in een verkeerde trui, hij de gevestigde reporter in een toen eigentijds en waarschijnlijk duur streepjesoverhemd (vergadertafel Haagse Post, 1983). Jan reisde de wereld over en deed verslag, kende beroemdheden, las hele boekenplanken waarnaar ik soms wat dromerig staarde als ik bij hem en Anneke naar voetbal keek. Planken vol Amerika.
Jan Donkers bewees dat je 82 jaar kan worden zonder een ouwe lul te worden. Ik mis hem nu al. Geen Jan meer op de Kring.
Gelukkig hebben we zoon en Kringlid Sander nog, een middelbare jongen als zijn vader.
Sterkte Sander, en Anneke, en Tineke.
