De Divan | Bevrijdingsreeks: Onderschat Verzet

donderdag 17 juli

18:00 – 20:00

Psychologie

Talkshow

Wetenschap

Een handjevol verzet en de meesten laf en grijs? Zo zat het niet! Deze maand is Paul van Tongeren te gast bij de Divan om te spreken over het verzet in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Inleiding van Liesbeth Dullaart-Pruyser: met een pantser voor de angst.

In ons collectief geheugen stelt het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog niet veel voor en was ons volk een stelletje laffe, grijze wegkijkers! Dit eenzijdige beeld behoeft correctie.

Onder de redactie van initiatiefnemer Paul van Tongeren (de spreker) en Mirjam Lange werd juist de veelvormigheid van het verzet beschreven in het recent verschenen boek: Een land in verzet. Hoe een miljoen mensen opstonden tegen de nazi’s. Dat historicus Loe de Jong in zijn standaardwerk op 45.000 verzetsdeelnemers uitkwam, was het gevolg van zijn definiëring van het verzet: het moest in organisatorisch verband plaatsvinden en een dagtaak zijn. Paul kan zich in het (gedateerde) standpunt van De Jong verplaatsen, maar voelt al lange tijd een dringende behoefte om over de onderschatte omvang van het verzet in Nederland te schrijven. Hij heeft daarvoor een persoonlijk en een maatschappelijk motief. Over beide gaat hij vanavond vertellen.

Met een aantal gerenommeerde historici was hij, zo’n twee jaar geleden, van mening dat De Jong’s definitie van het verzet verruimd moest worden. Immers, vele hónderdduizenden kwamen in verzet! Denk aan onderduikers, onderduikgevers, stakers! Eén miljoen mensen kwamen in verzet, 20 procent van de werkende bevolking! Deze mensen en ook hun nazaten, verdienen erkenning. Met “Een land in verzet” hoopt hij de moed van éen miljoen Nederlanders tijdens de bezetting onder onze aandacht te brengen.

Paul geeft nieuwe visies wat er onder het verzet kan worden verstaan en hoeveel mensen in verzet zijn gekomen. Deskundige auteurs waren bereid over o.a. verzetsvrouwen te schrijven, over Joods verzet, over de stakingen van april-mei ’43.

Over de spreker

Paul van Tongeren (1942) werkte op het terrein van conflictpreventie en vredesopbouw. Hij studeerde politieke wetenschappen en rechten aan de UvA.

In 2015 publiceerde hij een boek over zijn tante, Jacoba van Tongeren, die een grote verzetsgroep had geleid van 150 verzetsmensen, die ruim 4.000 onderduikers ondersteunde. Zij was tot het boek uit kwam, onbekend gebleven. Paul’s vader en grootvader werden in de oorlog vermoord vanwege hun verzetsdaden.