Lezing | De kunstenaars van de Jan Steenzolder
Het atelier op een voormalige hooizolder heeft een roemrijke geschiedenis die begint met Leo Gestel, Jan Sluijters en Piet Mondriaan die in de tumultueuze jaren 1900 en 1910 het ‘luminisme’ introduceerden en daarmee de modernistische kunst in Nederland. In die tijd was de Jan Steenzolder een populaire ontmoetingsplaats waar kunstenaars, musici, wetenschappers en verzamelaars samen kwamen – ‘iedereen kwam bij mij over de vloer,’ schrijft Gestel in zijn autobiografische aantekeningen. De zolder werd ook bewoond door enkele niet-kunstenaars, zoals rond 1910 door Emile de Hartog, de beste vriend van J.H.F. Grönloh (Nescio). Zijn verhalen uit de eerste hand hebben hun weerslag gekregen in Nescio’s De Uitvreter en Titaantjes (‘het atelier aan Boulevard Jean Brique’).
De Jan Steenzolder 1908, v.l.n.r. Bon Ingen Housz, Piet van der Hem, onbekend, onbekend, Leo Gestel, fotoalbum Stadsarchief Breda 
Leo Gestel, De schilders van de Jan Steenzolder, 1906, 37,5 x 42,2 cm. voorm. coll. Esser, nu priv.coll 
Willem den Ouden v.l.n.r. Arie Kater, Paul Hugo ten Hoopen, Jan Mensinga 
Theo de Feyter. Foto: Gijsbert van der Wal, 2026
Kunstenaars uit Amsterdam
Kunstenaars wisselden andere figuren uit de Amsterdamse culturele wereld af. Voorbeelden zijn de broers Henri en Kees Wiessing. Henri was hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer en vervolgens van De Nieuwe Amsterdammer, respectievelijk ‘De Groene’ en ‘De Mosgroene’. Hij gaf werk aan meerdere kunstenaars van de Jan Steenzolder, zoals Jan Sluijters, die jarenlang de actuele politieke prenten van het bijvoegsel tekende. In Henri’s tijd werd de zolder opnieuw een ‘cultureel centrum’. Hij werd als bewoner opgevolgd door zijn broer Kees, directeur van BUMA-STEMRA, verzamelaar van moderne kunst en Amsterdamse kunstbobo. Hij deelde de ruimte met musicus en componist Herre de Vos die vanaf de zolder zijn muziekuitgeverij dreef.
Ook in de jaren vijftig en zestig toen de schilders Willem den Ouden en zijn vrouw Ferry Alink de zolder huurden werd hij gedeeld en was werkplaats van of werd gefrequenteerd door onder anderen graficus Jan Mensinga, tekenaar Peter Vos, schilder Arie Kater en verzamelaar en conservator Hans van der Grinten (Museum Schloss Moyland). In die periode kwamen meerdere van deze kunstenaars op De Kring.
De lezing over deze broedplaats avant la lettre is ook een persoonlijk verhaal, want de Jan Steenzolder is sinds 2018 De Feyters atelier. De vondst van allerlei voorwerpen die door de vorige bewoners waren achtergelaten bracht zijn belangstelling voor de geschiedenis van de zolder op gang. Hij vond gipsvormen, een olielamp, 240 brieven, foto’s, boeken, een scheepskist met volledige tropengarderobe, gereedschap, een kamerscherm, en nog veel meer. Het verhaal over de zolder wordt aan de hand van deze voorwerpen verteld.
Programma
Zaal: Club UP
19:00 | inloop
19:15 | aanvang lezing
20:00 | discussie
20:15 | einde, optioneel programmadiner
Reserveren
Voor dit programma zijn verschillende soorten tickets beschikbaar. Gebruik de knoppen bovenaan deze pagina om een keuze te maken.
Ben je lid van De Kring?
- Reserveer een los ledenticket voor de talkshow | gratis
- Reserveer een ticket inclusief programmadiner | € 23
Ben je (nog) geen lid van De Kring?
- Reserveer een los ticket voor de talkshow | € 7,50
- Reserveer hier een ticket inclusief programmadiner | € 23
Het gezamenlijke programmadiner bestaat uit een vast menu met keuze uit vlees/vis of vega. Drankjes zijn niet inbegrepen.
Boek
Theo de Feyter — Het huis van de kunstenaars. De schilders van de Jan Steenzolder.
Uitgeverij Waanders, Zwolle 2026
€ 29,95 te koop na de lezing
what else is happening
zondag 1 november
17:30 – 22:00
maandag 2 november
19:00 – 20:00
maandag 2 november
20:00
