In Memoriam: Frans Weisz (1938-2025)
Door: Jessica Durlacher
Op verzoek van bestuur en directie van De Kring schreef Kring-lid en schrijfster Jessica Durlacher een In Memoriam.
Als ik aan Frans (Weisz) denk zie ik meteen zijn blik voor me, zijn ogen, verrukt vaak, nieuwsgierig, vol humor. En ook met iets van melancholie, om de onmacht om mooie en belangrijke dingen vast te houden. Lieve Frans. Eigenzinnige Frans die altijd naar de perfecte verbeelding zocht van wat hem trof. Zondag 7 december overleed hij, in nabijheid van zijn vrouw Regina en zijn zoon Géza. Ik heb Frans decennialang gekend, net als Regina, met wie ik innig bevriend ben. We vierden vele gedenkwaardige seider-avonden samen en jarenlang oud en nieuw. Ook op het filmfestival in Vlissingen, waar Frans in 2021 nog werd onderscheiden, was het altijd een feestelijk weerzien.
‘Maak het mooi’, de zin die hij vaak uitsprak, een mantra haast, past bij die blik van Frans: imperatief voor zichzelf, hongerend naar visuele details, naar schoonheid, in welke vorm ook, alsof hij met zijn blik de wereld tegen alles in mooi wilde kijken. En als je die blik zag, of hij nu naar mensen keek, dieren, landschappen, voorwerpen, begreep je ook meteen waarom hij filmen moest en wilde, dat zijn taal er een van beelden was, dat hij in die beelden dacht, ze verzamelde en onafgebroken beoordeelde, de esthetische en emotionele kracht ervan woog en nogmaals woog. Frans was een liefhebber van de Italiaanse cinema, van het exuberante, het speelse en het burleske, maar hij kon ook een goed en degelijk acteursregisseur zijn en een vakman die commercials draaide. Frans zag overal film in, ademde film, leefde voor film. Als filmer bleef hij elk project onvermoeibaar (als perfectionist pur sang, en niet als twijfelaar zoals sommigen denken) naar de visuele pendant zoeken van wat hem ontroerde, zowel in verdriet als in vreugde. Denk aan Leedvermaak, en hoe Frans daarin de poëtische emotionaliteit van Judith Herzbergs tekst in spel en beeld uitdrukt, of Bij nader inzien, waarin de karakters stuk voor stuk fascinerend worden door zijn regie.
Frans Weisz maakte in zijn vele films de schoonheid waar en de waarheid mooi. En hoewel dit jaar zal wisselen zonder hem, gaan we het vieren alsof hij erbij is. Maar we gaan hem ontzettend missen, er was niemand zoals hij.
