Waar de MuseumBinnenKring al niet toe kan leiden

Door Arjen Pels Rijcken

Tijdens de coronaperiode werden de leden van De Kring gevraagd nieuwe Binnenkringen op te zetten, opdat er meer reuring zou komen op onze mooie sociëteit. Ik heb toen voorgesteld om een Binnenkring op te zetten voor leden die in de museale wereld werken of leverancier zijn aan musea. Dit heeft geleid tot een klein groepje van zo’n 15 leden die afspraken om eens per maand bijeen te komen. In het begin was de raison d’être niet geheel duidelijk. Omdat ik van Koos Breukel en Gerrit Jan Wolffensperger gehoord had over de plannen om in Nederland een, wereldwijd negende, National Portrait Gallery op te zetten, heb ik hen gevraagd of de Binnenkring dat initiatief niet van dienst kon zijn. Lang verhaal kort, zij hebben mij gevraagd de nieuwe voorzitter te worden en die kar zelf te gaan trekken.

Na een lange zoektocht hebben we een prachtige locatie gevonden aan Park Frankendael. Het betreft een voormalige PTT-centrale aan de Kamerlingh Onneslaan 1. Dit monumentale pand, met werk van Hildo Krop aan de voorgevel, wordt omgeturnd naar een portretten museum. We worden ondersteund door de NPG’s van Londen en Washington die beide een endorsement letter hebben afgegeven.

Het “waarom”

Het “waarom” van dit museum is mooi omschreven door de beoogd artistiek leider Róman Kienjet:

‘Artists now work at the scale of medieval cathedral façades, meant to tell universal stories in highly accessible ways. But they do so with their own personalities, histories, biographies always front and center — speaking, imploring, knocking us down with the idea of a self.’[1]

[1]Jerry Saltz en Rachel Corbett, “How Identity Politics Conquered the Art World. An oral history,” New York Magazine, 18 april 2016. 

We leven in een tijd van kritische reflectie. Canons, modelbeelden en ouderwetse utopieën worden verruimd, herzien en soms domweg verworpen. Geschiedschrijving is pluriform en dat zijn we steeds beter gaan begrijpen. Een museum vandaag de dag is geen belerende white cube meer, maar een deelgenoot aan discussie, een spreekbuis en een gebroken spiegel waarin de samenleving zich zo divers mogelijk weerspiegelt ziet. 

Wij, de negende NPG in de wereld, zijn een nieuw soort museum. Ja, we vertellen verhalen, we presenteren (portret)kunst, kunstenaars en wetenschappers, we doen ons uiterste best om harten te raken. Maar we zijn ook kritisch, progressief, actueel maatschappelijk, en altijd in voor samenwerking en wederhoor. We bieden een podium aan een schare stemmen, van kunstenaars, academici en collega-instellingen tot scholieren en allerhande bezoekers. Samenwerking maakt ons tot wie we zijn en hoe we altijd zullen nastreven te zijn: in staat om verhalen te vertellen en kunst te tonen die over jou gaat. 

Onze kunstenaars en gastcuratoren zijn essentieel, omdat ze ons van steeds wisselende perspectieven voorzien. Een van de kerntaken die we onszelf hebben toebedeeld draait daarom ook om het ondersteunen van artistieke productie, en niet alleen om het eindresultaat. Ons museum huisvest drie residentie-ateliers die worden toegewezen aan mid-career artists en elke nieuwe tentoonstelling wordt ingeleid door een gastcurator. Daarmee volgen we de kunstwereld niet alleen op de voet, we halen haar in huis en laten haar onze koers medebepalen. Op fundamentele wijze, met universele thema’s, toegankelijker dan ooit. Always front and center.

Onafhankelijk

Ons bestuur heeft vanaf het begin gepleit om zo min mogelijk afhankelijk te zijn van de overheid. En dat blijkt nu ook echt noodzakelijk te zijn. Zo hebben wij de exploitatiebegroting opgezet. Het ziet er naar uit dat dit museum in de exploitatie haar eigen broek kan ophouden.

Het gebouw wordt casco opgeleverd zodat wij de vrije hand hebben om het geheel naar de wensen en eisen van een museum te kunnen opbouwen. In samenwerking met Heren2 is een begroting gemaakt die uitkomt op iets meer dan € 2 miljoen. Inmiddels is meer dan de helft van dat bedrag toegezegd.

Veel kunstminnende mensen met vermogen zijn uitgenodigd om mede aan de wieg van dit museum te staan. Samen met sponsoren en ‘vrienden van’ het eerste uur worden zij allen Founding Partners.

Mochten leden van De Kring het interessant vinden, kijk op dan eens op https://www.nationalportraitgallery.amsterdam/vrienden. Voor mecenassen en vrienden is er namelijk nog plek om mede aan de wieg te staan.

Of lees hier het artikel van De Volkskrant over de National Portrait Gallery eens terug (d.d. 24 november 2024).

Uiteraard ben ik te allen tijde bereid om nadere informatie over deze National Portrait Gallery met leden van De Kring te delen. Always front and center!