
De Divan | Maria Moltzer (1874—1944), pionier naast Jung
Vooral was Maria in de begintijd pionier naast Jung, ze aanbad zijn intellect en vrije geest. In haar boek, Maria Moltzer, de beginjaren van de analytische psychologie, beschrijft Maya het leven van een vrouw die met al haar ambities, dromen, verwachtingen, en haar koppig karakter, probeerde een plek te vinden in een mannenwereld. Die lange tijd het idee had dat zij samen met Jung de alomvattende theorie van de menselijke ziel/psyche zou ontdekken zoals Einstein in die tijd zijn relativiteitstheorie presenteerde, en Darwin niet lang daarvoor de wereld schokte met zijn evolutietheorie. Dat zij niet de waardering kreeg die ze verdiende en in haar ambities afgewezen werd door Jung heeft haar wrokkig gemaakt. Ze heeft zich laten beperken in plaats van haar vleugels uit te slaan en haar plek op het wereldtoneel van de analytische psychologie op te eisen.
De lezing gaat over het gedachtegoed van Maria, met name twee aspecten die ruim honderd jaar later uiterst actueel zijn.
Tussen het voelende en het denkende type van Carl Jung plaatste zij het intuïtieve creërende type. Volgens haar kan je blijven voelen of denken tot je een ons weegt, maar dat brengt je niet verder; zeker in een roerige tijd heb je deze intuïtie nodig, een scheppende kracht die tot actie aanzet. Ze zei dit tijdens de eerste wereldoorlog. Ook onze huidige wereld wordt geregeerd door schreeuwers en denkers, maar wanneer en waar gaan we luisteren naar de creërende intuïtieve types die een uitweg, een oplossing, voor deze chaos kunnen geven?
Men dacht (ook) in haar tijd graag bipolair, dat gaf orde en houvast. Maria vond het begrip man en vrouw niet voldoende om de verschillen tussen mensen vanuit een psychologisch uitgangspunt te beschrijven. Zij zei dat er een glijdende schaal was tussen de extreem mannelijke man en vrouwelijke vrouw, en gaf ruimte aan de vrouwelijker man en de mannelijker vrouw, waarbij ieder zichzelf kon zijn en juist door de ‘tegenpool’ in zichzelf te zien en te accepteren kon uitgroeien tot een volledig mens.
Wat we tegenwoordig doen is steeds meer namen en hokjes maken om de verschillen in (seksuele) geaardheid te beschrijven, en tegelijkertijd de extreme man en vrouw geïdealiseerd worden. Kunnen we niet terug naar Maria’s idee, dat we allemaal op onze eigen manier goed genoeg zijn?
Er is ruimte voor vragen en anekdotes, voor de making-off en voor een discussie over het ik-tijdperk dat nu op zijn hoogtepunt is, maar in Maria’s tijd begon.
Over Maya Schepers
Maya Schepers studeerde psychologie en communicatiewetenschap. Ze werkte bij de RVU-educatieve omroep en NTR, initieerde Geschiedenis- en Wetenschapsprogramma’s en maakte radiodocumentaires en radiodrama. De laatste jaren werkt ze als coördinator van verhalende podcastseries bij het NPO-fonds.

De sociale geschiedenis van de negentiende en twintigste heeft haar bijzondere interesse en de ‘ontdekking’ van Maria Moltzer (misschien niet toevallig de oudtante van haar peettante) maakt de cirkel rond. Zij was een ondernemende negentiende-eeuwse vrouw die haar sporen verdiende in de eerste jaren van de psychoanalyse.
Programma
Zaal: Club UP
17:30 | inloop
18:00 | aanvang programma
19:30 | einde programma
Achteraf dineren op De Kring? Reserveer tijdig via de site.
Reserveren
Reserveer nu een plek via bovenstaande knoppen. Dit programma is tegen een kleine vergoeding van € 7,50 ook toegankelijk voor niet-leden.
